Yıllık Ücretli İzin Hakkı Nedir?

Yıllık ücretli izin, işçinin belirli bir çalışma süresini tamamladıktan sonra ücretinde herhangi bir kesinti yapılmaksızın dinlenmesini sağlayan anayasal ve kanuni bir haktır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesine göre aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izin hakkını kazanır. Konuya ilişkin bilinmesi gerekenler için daha önce düzenlediğimiz yazıya bakabilir.

Yıllık izne çıkmadan önce işçi izin süresine ilişkin ücreti talep edebilir mi?

Esasında bu husus işçiler tarafından yeterince bilinen bir husus değildir. İş Kanunun 57’inci maddesinde “İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Buna göre işçiler yıllık izne çıkmadan önce bu sürelere ilişkin ücreti peşin olarak işverenden talep edebilir. Bu ödeme için işçinin rutin aylık ücretin ödeme tarihini beklemesine gerek yoktur.

İşverenin En Sık Yaptığı Hatalardan Biri

Pek çok işyerinde işçiler yıllık izne ayrılırken izin süresine ilişkin ücretlerini peşin alamamakta, ücretler normal maaş günü geldiğinde veya izin dönüşünde ödenmektedir.

Oysa bu uygulama uzun yıllardır 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesine aykırıdır. İşverenler yıllık iznin kullandığı aya ilişkin bordroda yıllık izin süresini de tahakkuk ettirerek rutin ödeme zamanında ödeme yaptığı bilinmektedir. Oysa ki bu uygulama Yasanın emredici hükmüne aykırıdır.

Yıllık izin kullanan işçi izin süresine ilişkin ücreti ne zaman alabilir?

İş Kanunun 57’inci maddesi gereğince yıllık ücretli izne çıkacak olan işçilerin kullanacağı izin süresine ilişkin ücreti izin başlangıcından önce işçiye ödenmesi gerekir. Yasa bu düzenleme ile ekonomik sıkıntı kaygısı olmadan işçinin izin yapmasını öngörmüştür.

Dolayısıyla aşağıdaki uygulamaların tamamı kanuna aykırıdır:

Maaş günü gelince ödenmesi
İzin dönüşünde ödenmesi
Sonraki ay ödenmesi
“Nasıl olsa maaşını alıyor.” denilmesi

Örneğin işçi ayın 10 ile 20 arasında 8 gün izin kullanacak olsun. Bu durumda işveren işçiye bu 8 günlük izne ait ücreti işçinin izne başladığı ayın 10’unda elinde olacak şekilde ödemesi yasal bir zorunluluktur.

İşçi İzin Ücretini Özellikle Talep Etmek Zorunda mıdır?

Hayır.

Son dönem Yargıtay içtihatlarının en önemli yönlerinden biri de budur. Bazı mahkemeler geçmişte “İşçi izin ücretini ayrıca istememiştir.” gerekçesiyle davaları reddedebilmekteydi. Yargıtay ise artık bu tartışmayı sona erdirmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin, 10.03.2025 tarihli, 2025/2024 Esas ve 2025/2487 Karar sayılı uyuşmazlığı giderme kararı ile bu tartışmayı kesin olarak sona erdirmiştir. Karara göre;

İşveren, yıllık izin ücretini işçi izne çıkmadan önce peşin veya avans olarak ödemezse, işçi iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanabilir.

Kararda açıkça belirtilmiştir ki;